“พระสมเด็จเกษไชโย หลวงพ่อโตองค์ใหญ่
วีรไทยใจกล้า ตุ๊กตาชาววัง โด่งดังจักสาน
ถิ่นฐานทำกลอง เมืองสองพระนอน”

 
 

จังหวัดอ่างทองตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ สันนิษฐานว่า อ่างทองเป็นชุมชนโบราณขนาดเล็ก ตั้งแต่สมัยทวารวดีในสมัยกรุงศรีอยุธยา อ่างทองเป็นชานเมืองของกรุงศรีอยุธยา มีชื่อเดิมว่า “แขวงเมืองวิเศษชัยชาญ” ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำน้อย

พระราชพงศาวดารในสมัยกรุงศรีอยุธยา บทบาทความสำคัญของเมืองอ่างทองเป็นเมืองหน้าด่านที่สำคัญของกรุงศรีอยุธยาในการสู้รบกับกองทัพพม่า ทั้งนี้ สืบเนื่องมาจากทำเลที่ตั้งของเมืองอ่างทอง และสภาพภูมิประเทศที่เป็นที่ราบ มีแม่น้ำสายสำคัญไหลผ่าน คือ แม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้เมืองอ่างทองกลายเป็นเส้นทางเดินทัพ เมื่อพม่ายกทัพเข้าตีกรุงศรีอยุธยา และบางครั้งกลายเป็นสมรภูมิที่ทั้งสองฝ่ายใช้ประลองยุทธ์กัน

ชาวอ่างทองได้พลีชีวิตและเลือดเนื้อเพื่อชาติไทยยามที่บ้านเมืองมีภัยสงคราม เช่น การกอบกู้เอกราช ของชาติไทยในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช พม่าได้ใช้แขวงเมืองวิเศษชัยชาญ เป็นที่ตั้งค่ายตีกรุงศรีอยุธยาและเกิดการสู้รบครั้งสำคัญที่จารึกไว้ในประวัติศาสตร์ไทย คือ ศึกบางระจันที่บ้านบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี ซึ่งชาวอ่างทองได้ร่วมสู้รบกับกองทัพพม่าอย่างห้าวหาญ ดังนั้น อ่างทองสมควรได้รับการขนานนามว่าเป็นเมืองแห่ง “วีรชนไทยใจกล้า”

จังหวัดอ่างทองตั้งอยู่ในพื้นที่ราบลุ่มภาคกลางของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพมหานครตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 (สายเอเชีย) ระยะทางประมาณ 105 กิโลเมตร และเส้นทางตามลำแม่น้ำเจ้าพระยาถึงตลาดท่าเตียนระยะทางประมาณ 120 กิโลเมตร มีรูปร่างลักษณะคล้ายรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีส่วนกว้างตามแนวทิศตะวันออกถึงทิศตะวันตก และส่วนยาวตามแนวทิศเหนือถึงทิศใต้ใกล้เคียงกันประมาณ 40 กิโลเมตร พื้นที่ทั้งหมด 968.372 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 605,233 ไร่